بزودی!

قبلا عضو ایران پلنر بوده ام!

به ما بپیوندید!

بازیابی کلمه عبور

بروز خطا

نام کاربری یا کلمه عبور اشتباه می باشد.

خوش آمدی!

از اینکه به خانواده بزرگ ایران پلنر پیوستید خوشحالیم!

عضویت شما با موفقیت صورت پذیرفت.

ایمیل فعال سازی به ارسال شد.

بروز مشکل

اطلاعات وارد شده را مجددا بررسی نمایید.

تعزیه هایی به سبک زنان

تعزیه هایی به سبک زنان

دامنی چین دار و کوتاه پوشیده بود و ارخالقی ترمه یا اطلسی به تن داشت. چادر نماز گل دارش را بر سر انداخته بود و ساغری زیبایی پاهایش را پوشانده بود. چون مرشدی چیره دست، عصای آبنوس کوتاه مرصعی به دست گرفته بود و در حالی که گوشه ابروی پر پشت و کمانی اش را بالا داده بود، مراسم تعزیه خوانی را هدایت می کرد.

تعزیه گردان یا همیشه خود ماه تابان خانم بود و یا ملا نسا که روضه خوانی از اهالی کاشان بود و هدایت را بر عهده داشت.

زنان تعزیه خوان نیز که از روضه خوانان بودند و بی سواد، از خواجگانی که نزد معین البکا آواز، موسیقی و شعر یاد گرفته بودند، اشعاری را آموخته و به عنوان مخالف خوان و موافق خوان می خواندند و به ملا مشهور بودند. سردسته آنان که کمی سواد داشت، آخوند نام داشت. از جمله آنها، ملا مریم خانم، آخوند ملا هاجر خانم و ملا نبات مخالف خوان بود.

ملا نبات، بر خلاف اسمش، بلند قامت بود و صدایی دورگه و خشن شبیه مردان داشت و در تعزیه ها نقش شمر، ابن سعد و یزید و بازی می کرد...

از قدیم هر جا مراسم تعزیه ای برقرار بوده همیشه مردان، با یک یا علی، گوشه و کنار و دور و بر کار را می گرفتند و مراسم را به سرانجام می رساندند. اگر هم تعزیه شام غریبان و خطبه خوانی حضرت زینب (س) و یا حضرت رقیه بود، جوانی چادر عربی به سر می کرد و با روبنده ای صورت خود را می پوشاند و یا پسربچه ها با پوششی زنانه نقش دخترکان کاروان اسرا را بازی می کردند...

اما این بار زنان قاجاری خصوصا زنان اعیان و اشراف نیز دست به کار شدند و به هر شکلی بود، این هنر را به محافل خود بردند. لباس مردانه پوشیدند و تعزیه های جانانه ای راه انداختند. خصوصا در تهران که دارالخلافه بود.

این تعزیه ها یکی در خانه منیرالسلطنه (باغ منیریه) که زن ناصرالدین شاه و مادر کامران میرزا نایب السلطنه بود به اجرا در می آمد و یکی هم در خانه ماه تابان خانم، قمر السلطنه که دختر فتحعلی شاه و زن سپهسالار بود و خانه اش هم همان ساختمان بهارستان کنونی بود.

ماه تابان خانم هر سال، 10 روز اول محرم برای زنان و بانوان درباری و خواجگان مراسم تعزیه خوانی راه می انداخت. هیچ مردی اجازه ورود نداشت. حتی طبل زنان و شیپورچیان هم همگی زن یا از خواجگان حرمسرا بودند.

زمان تعزیه که فرا می رسید، تعدادی خواجه دم در ورودی می ایستادند و هر زنی وارد می شد، روبنده اش را بالا می زدند تا از زن بودن وی مطمئن شوند و اگر مردی، ناغافل، پوشش زنانه در بر می کرد، رسوا می شد.

این تعزیه های زنانه در زمان پهلوی هم ادامه داشت و با اینکه رضاشاه مخالف آن بود، به دور از چشم ماموران به اجرا در می آمد.

البته ناگفته نماند که در بوشهر زنان در کنار مردان حضور داشتند و لالایی ها و آواز های حزن انگیز تعزیه ها را سر می دادند.

زنان قاجاری با این مراسمات و برنامه ها برای خود بروبیایی داشتند و هم عزاداری می کردند و هم از حال و روز یکدیگر با خبر می شدند. گاهی هم این تعزیه ها غیر از روزهای عزا، به عنوان تعزیه های مضحک برگزار می شد و موجبات تفریح و خنده و شادی زنان را فراهم می کرد.

با ایران پلنر همراه باشید.

شهرهای مرتبط
رویدادهای مرتبط
جاذبه های مرتبط
مراکز اقامتی مرتبط
تجربه یا سوالات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
نمایش نظرات: