بزودی!

قبلا عضو ایران پلنر بوده ام!

به ما بپیوندید!

بازیابی کلمه عبور

بروز خطا

نام کاربری یا کلمه عبور اشتباه می باشد.

خوش آمدی!

از اینکه به خانواده بزرگ ایران پلنر پیوستید خوشحالیم!

عضویت شما با موفقیت صورت پذیرفت.

ایمیل فعال سازی به ارسال شد.

بروز مشکل

اطلاعات وارد شده را مجددا بررسی نمایید.

جن گیری به روش زار

نخست بدن او را خوب می شویند و سپس هفت روز، شخص گرفتار را در حجاب نگه می دارند؛ در کَپَری که هیچ چشمی نگاهش به او نیافتد، حتی سگ و مرغ.

هر شب مامازار یا بابازار از او مراقبت می کنند و معجون "گِرِه کو" را به تن وی می مالند. 21 ماده در معجون ریخته می شود که بیشترین موادش: ریحان، زعفران، بوکسش هندی، زبان جوجه، گِشت، هل، جوز و ... است. این مواد در گلاب خیس می خورند تا معجونی مناسب برای شخص گرفتارِ زار باشند.

اگر زن باشد، نگاه هیچ مردی نباید با او بیافتد و اگر مرد باشد نگاه هیچ زنی.

هفت روز که تمام شد، بدن شخص گرفتار را خوب شسته و خاک پاکی از اطراف روستا را با هفت برگ گیاه بی خار مخلوط می کنند و همراه با معجون "گِرِه کو" به تن بیمار می مالند و حالا زمانی است که باید جن وارد کننده زار به بدن بیمار را بیرون کنند.

برای این کار، شصت پاهای بیمار را با موی بز بسته و در عین اینکه مقداری روغن ماهی زیر بینی وی می کشند، چند رشته موی سگ یا بز را نیز آتش زده زیر بینی اش می گیرند. پس از آن با چوب خیزران بر بدن بیمار می زنند تا جنی که در بدن بیمار گرفتار شده، بیرون بیاید و با جیغ و داد پا به فرار گذارد.

پس از آن، تنها بادِ زار در سر بیمار باقی می ماند که پس از اتمام این مقدمات، مراسم اصلی برای اینکه آن هم از  بدنش خارج شود، به اجرا در می آید. برای این کار سفره ، بساط، بازی، آواز، نذر، نیاز، خون و قربانی لازم است.

روز قبل از برگزاری مراسم، زن خیزرانی به سراغ دختران اهل هوا می رود و آن ها را برای بازی دعوت می کند. در مدتی که مجلس پابرجاست کسی نباید محل را ترک کند. همچنین سفره مفصلی پهن می کنند و همه چیز در آن قرار می دهند.

مجلس برقرار می شود. بابازار و مامازار با دهل هایشان در صدر مجلس قرار می گیرند و تعدادی از اهل هوا قبل از تاریک شدن هوا، دهل رحمانی، دهل کسر، دهل گپ، دهل دوسر، جینگ، تمبیره و منجور ها را در دست می گیرند و شروع می کنند به شعر خواندن و کوبیدن و ضرب گرفتن. دختران نیز با صدای خوش و حرکات نرم به بازی رنگ می دهند.

اشعار نامفهموم سواحلی به زبان عربی خوانده می شود. كل زار وفو/ و انا ما وفوني / شيخ شنگر رضو/ و انا ما رضـوني / و زفنـا وزفش نايي /دوئي و انت دوئي...

بیمار به لرزه می افتد و هر چه می گذرد، لرزشش بیشتر می شود؛ به طوری که تکان ها از شانه به سایر نقاط بدن اش سرایت می کند. آنقدر شوریده حال و رقصان است و خود را تکان می دهد که سرش کاملا پایین می آید.

در آن حال، صداها بلند تر می شود و موسیقی اوج می گیرد. زار به سایر افراد سرایت می کند و در حالی که سر خود را تکان می دهند، زمین می افتند. شخص گرفتارِ زار شده نیز به زمین می افتد، اما او را گرفته و نمی گذارند سرش به زمین بخورد. پاهای او را گرفته و او را رو به قبله می خوابانند. سپس بابازار به بیمار می گوید محکم به سینه خود بکوبد. پس از کوفتن، زار، کالبد بیمار را ترک کرده و از بدنش بیرون می رود. سکوتی مرگ آور میان اهل هوا حکم فرما می شود. زار منتظر است کسی سکوت را بشکند تا وارد بدنش شود...

پس از اینکه بابازار یا مامازار تشخیص دادند که زار خارج شده، بیمار را بر دو زانو طوری خمیده می نشانند که نوک انگشتان پایش به زمین نخورد. در این زمان مراسم زار به پایان می رسد.  

مردم جنوب ایران خصوصا اهالی سواحل، جزایر و بنادر خلیج فارس، ارواح و اجنه خبیثه را به شکل باد تصور می کنند و معتقدند این باد یا باد-جن ها در جسم انسان ها می روند و آن ها را تسخیر می کنند و باد زده یا هوایی می کنند. این باور ریشه ای آفریقایی دارد و در زمان صفویان به وسیله تعدادی برده سیاه پوست به این مناطق راه پیدا می کند.

باد های سواحل خلیج فارس به هفت گروه تقسیم می شود. چون باد زار، باد نوبان، باد جن و ...

از شایع ترین و خطرناکترین باد ها زار است که در بعضی مناطق آن را به شکل هیولا یا حیوان تصور می کنند. بابازار و مامازار ها جادو-پزشک این باد هستند و تنها راه درمان افراد باد زده را خارج کردن ارواح خبیثه از جسم بیمار می دانند. پس با انجام مراسم زار به درمان افراد گرفتار می پردازند. کسانی را که تسخیر این باد ها شده و نجات پیدا کرده اند، اهل هوا می نامند.

بابا زار ها و مامازار ها هر کدام مرتبه ای دارند و بزرگی و منزلت هر یک به تعداد خون قربانی هایی که در مجالس جن زدایی خورده اند، خیزران هایی که در اختیار دارند و تعداد، بزرگی و سختی ارواحی که تسخیر کرده اند، بستگی دارد.

زار ها همه کافر هستند و زمانی که در بدن فردی وارد می شوند و او خون می خورد و به اصطلاح زیر می شود، به زبان آمده و با مامازار یا بابازار از کالبد بیمار، به زبان منطقه ای که آمده صحبت می کنند. مراسم معمولا رو به دریا انجام می شود.

زار وقتی وارد بدن فرد می شود او را مریض و بد حال می کند و حدود 72 حالت و علامت در وی به وجود می آورد که رفتار های نا به هنجار، رعشه و لرزه نیز با آن ها همراه است. از اولین علائمش نیز گوشه گیری، کم حرفی و کم خوابی است. ابتدا برای شخص دچار شده دعا می کنند و اگر کارساز نبود مراسم زار را برایش انجام می دهند. بیشترین افرادی که گرفتار زار می شوند، فقرا و زنان هستند.  

زار ها ابتدا بسیار وحشی اند، اما با اجرای مراسم زار گیری و انداختن سفره، گرفتن هدیه و نواختن موسیقی به راه می آید و بدن گرفتار شده را ترک می کنند. 

روانشناسان بر این باورند که باد زدگی نشانه ای از جنون یا طبیعت هیستریک است و واکنش فرد در برابر فشار ها و تنش های وضعیت اجتماعی است. در واقع حادثه روانی است که دامنه یافته و چون کابوس عمل می کند. کابوسی که اگرچه وحشتناک است و روح را می کوبد، اما جسم را به نشاط آورده و فرد هوایی را به وجد می آورد و عاملی است تا رنج خود را فراموش کند.

بابازار و مامازار ها در واقع پناهگاه کسانی هستند که دچار یاس و تنهایی اند و با انجام این آئین و مراسم، افرادی که در مرحله عبور از بحران های فردی هستند را یاری می کنند.

امروزه این مراسم همچنان به اجرا در می آید و عروسک های مامازار و بابازار به عنوان نمادی از این آئین در جنوب کشور، شهر قشم، روستای سلخ در دست دخترکان دیده می شود.

برای دیدن مراسم زار در روستای سلخ قشم به باغ آئین های زینت مراجعه فرمایید.

شهرهای مرتبط
رویدادهای مرتبط
جاذبه های مرتبط
مراکز اقامتی مرتبط
تجربه یا سوالات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
نمایش نظرات: