بزودی!

قبلا عضو ایران پلنر بوده ام!

به ما بپیوندید!

بازیابی کلمه عبور

بروز خطا

نام کاربری یا کلمه عبور اشتباه می باشد.

خوش آمدی!

از اینکه به خانواده بزرگ ایران پلنر پیوستید خوشحالیم!

عضویت شما با موفقیت صورت پذیرفت.

ایمیل فعال سازی به ارسال شد.

بروز مشکل

اطلاعات وارد شده را مجددا بررسی نمایید.

گردشگری با طعمی تلخ و سیاه

گردشگری با طعمی تلخ و سیاه

همه دیدنی‌ها که نباید شیرین و قشنگ باشند. نباید بهاری و سبز باشند. همیشه سفید مقابل سیاه است که جذابیت پیدا می‌کند و دیده می‌شود. مانند خود زندگی. اگر همیشه خوب و عالی باشد دیگر بهترین اتفاقات به چشممان نمی‌آید. کمی تیرگی و سیاهی لازم است که هم قدر روشنی‌های زندگی را بدانیم و از بودنشان لذت ببریم، هم از تیرگی‌ها عبرت بگیریم. حال این سیاهی می‌خواهد بلایای طبیعی چون زلزله و سیل و طوفان و... باشد یا صدمات و مصیبت‌های انسانی مانند جنگ و اردوگاه‌های اسارت و...

گردشگری هم از این مقوله جدا نیست. در میان انواع گردشگری طبیعی، فرهنگی و... نوعی گردشگری وجود دارد که به آن گردشگری فاجعه، تلخ یا سیاه می‌گویند. ایران پلنر خواندن این متن را به شما پیشنهاد می‌دهد.

 

گردشگری سیاه (Dark tourism) نوعی از گردشگری است که در آن، مکان‌ها، سایت‌ها یا پدیده‌های فرهنگی، میراثی و تاریخی ای مورد توجه قرار می‌گیرند که رگه‌هایی از حزن، اندوه، مصیبت، ویرانی، تیرگی و تلخی‌های زندگی در آن نمود پیدا کند. در واقع هر مکانی که سایه‌ای از مرگ بر سر دارد و صحبت از آن دردناک است، جزو این نوع گردشگری محسوب می‌شود.

می‌گویند از وقتی گردشگری آغاز شد، گردشگری سیاه هم به وجود آمد و بشر از سر کنجکاوی، تجربه رنج مرگ و لمس حس ترس و هیجان روی به این مکان‌ها آورد، اما به طور دقیق‌تر از اوایل دهه ۱۹۹۰ بود که گردشگری سیاه جلوه پیدا کرد.

اولین کتاب که به گونه‌ای انحصاری به موضوع گردشگری سیاه پرداخت، کتاب گردشگری، سیاه، جاذبه مرگ و مصیبت بود که در سال ۲۰۰۰ به چاپ رسید. از آن زمان گردشگری سیاه در محافل علمی مطرح شد و منشا تحقیقات بعدی درباره گردشگری مرتبط با جنگ و فاجعه قرار گرفت.

این نوع گردشگری از چند منظر مورد توجه قرار می‌گیرد: ۱. کیفیت و یا بزرگی کارهای شخص یا اشخاص متوفی ۲. شخصیت، تاریخ و تفسیر یک رویداد یا سایت مرتبط با مرگ ۳. انگیزه‌ها و نیازها در زمینه آموزش، احترام، ماجراجویی، هیجان و تفریح و... ۴. تاثیرات از جهت روان شناسانه، اجتماعی و اقتصادی و...

از هر نظر که به آن نگریسته شود، تقاضا برای این نوع گردشگری در بازار جهانی گسترش پیدا کرده و فرصتی برای گردشگران فراهم کرده که از نزدیک صحنه‌های واقعی یا بازسازی شده رنج بشریت را ببینند.

از جمله انواع گردشگری سیاه، گردشگری در آرامستان ها و قبرستان، اردوگاه‌های اسرای جنگ، میدان‌های جنگ، زندان‌های سیاه و مخوف، بناها و یا مکان‌هایی که افراد در آن زجر کشیده‌اند و شهرهای ویران شده و... است.

در ایران نیز به دلیل وجود بلاها و مصیبت‌های مختلف که از ابتدا گریبان گیر کشورمان بوده، گردشگری سیاه رواج داشته است. در اینجا به تعدادی از مکان‌هایی که پتانسیل گردشگری سیاه را در ایران دارند، می‌پردازیم.

۱. مناطق جنگ زده

در دوران جنگ تحمیلی میان ایران و عراق، استان‌های خوزستان، ایلام، کرمانشاه و هرمزگان به صورت جدی درگیر جنگ بودند و آسیب‌هایی به آنها وارد شد که آثارش همچنان باقیست. بسیاری از افراد به این مناطق سفر می‌کنند تا معنویت و حماسه‌ای که در آنجا رقم خورده را با تمام وجود لمس کنند. کاروان‌های راهیان نور چند وقتی است که راهی این مناطق می‌شوند و آثار مادی و معنوی به جا مانده از دوران جنگ را به مسافران گردشگری سیاه نشان می‌دهند. تجربه بودن در آن مناطق و دیدن آثار جنگ از مهمترین پتانسیل‌های گردشگری سیاه در ایران است.

۲. مکان‌های کشتار و ترور شخصیت‌ها

در طول تاریخ بزرگان و شخصیت‌هایی وجود داشتند که نه تنها فعالیت‌هایشان بلکه نوع مرگشان هم تاریخ ساز شده است. بسیاری از مکان‌ها نیز به خاطر حضور آن شخصیت و قتل بزرگان مورد توجه قرار گرفته است. از جمله آنها حمام فین کاشان است که بزرگ مرد تاریخ ایران، امیر کبیر در آنجا به قتل می‌رسد. افرادی که از این محل بازدید می‌کنند کنجکاو اند تا محل قتل امیر را از نزدیک ببینند. و یا انفجار دفتر حزب جمهوری در ۷ تیر ۱۳۶۰ که محل شهادت آیت الله بهشتی و ۷۲ نفر از مسئولان کشور است، امروزه در محله سرچشمه تهران قابل بازدید است و گردشگری سیاه را توسعه می‌دهد.

۳. شهرها قربانیان زلزله

از خرابی‌ها و ویرانی‌هایی که زلزله در منجیل به وجود آورد و سازه خشتی بم که اصلاً حال و روز گذشته خود را ندارد، بگذریم، حالا کرمانشاه، قصر شیرین و شهرها و روستاهای اطرافش قربانی لرزش‌های زمین شده‌اند و پس از آرام شدن منطقه و فرو نشستن آشوب‌ها و نابه سامانی‌ها می‌تواند پتانسیل گردشگری سیاه را داشته باشد، البته به شرطی که خدمت رسانی و کمک به اقتصاد منطقه در صدر اهداف قرار گیرد.

۴. زندان‌ها و شکنجه گاه‌ها

دیدن شکنجه انسان‌ها آن هم در بدترین شرایط و انفرادی هایی که تنهایی آدمی را در خود فرو برده است، واقعاً دردناک است. کمیته مشترک ضد خرابکاری دوران پهلوی دوم امروزه به موزه عبرت ایران تبدیل شده است و سعی شده که به همان صورت گذشته حفظ شود. همچنین زندان قصر سابق که به باغ موزه‌ای زیبا مبدل شده اما همچنان فضای زندان و سالن‌های ملاقات و... را دارد. این نمونه‌ها از جمله تجربه‌های تلخ و گردشگری سیاه محسوب می‌شود. 

۵. آرامستان و گورستان

مرگ همیشه در کمین آدمی است و هیچ کسی از آن در امان نمانده است. گورستان ها و قبرستان‌ها میلیون‌ها آدم را در بر گرفته که هر کدام به گونه‌ای این دار فانی را ترک کرده‌اند. آرامستان ارامنه در منطقه دولاب که کشته شدگان جنگ جهانی دوم را در بر گرفته، پتانسیل خوبی برای گردشگری سیاه دارد و بسیاری از افراد خواهان گشت زدن میان این آرامستان متروکه اند. همچنین گورستان ابن بابویه در جنوب تهران نیز جذابیت منحصر به فردی برای گردشگری سیاه و تلخ دارد.

گردشگری با طعمی تلخ و سیاه
گردشگری با طعمی تلخ و سیاه
گردشگری با طعمی تلخ و سیاه
گردشگری با طعمی تلخ و سیاه
شهرهای مرتبط
رویدادهای مرتبط
جاذبه های مرتبط
مراکز اقامتی مرتبط
تجربه یا سوالات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
نمایش نظرات: