بزودی!

قبلا عضو ایران پلنر بوده ام!

به ما بپیوندید!

بازیابی کلمه عبور

بروز خطا

نام کاربری یا کلمه عبور اشتباه می باشد.

خوش آمدی!

از اینکه به خانواده بزرگ ایران پلنر پیوستید خوشحالیم!

عضویت شما با موفقیت صورت پذیرفت.

ایمیل فعال سازی به ارسال شد.

بروز مشکل

اطلاعات وارد شده را مجددا بررسی نمایید.

میراثی لذیذ از نوع دلمه برگ مو

میراثی لذیذ از نوع دلمه برگ مو

وقتی برگ‌های درخت موی نشسته بر دیوار حیاط خانه قد می‌کشید و به اصطلاح بهار می‌کرد، مادرم با همان سلیقه همیشگی اش آن‌ها را دانه دانه می چید و ما خود را برای خوردن دلمه برگ موی لذیذ مادر آماده می‌کردیم. زمانی که مزه ترش، شیرین یا ملسش زیر زبانمان می‌رفت، هیچ به این فکر نمی‌کردیم که این لذیذ دوست داشتنی از کجا آمده و یا مربوط به کدام قوم و طایفه است؟ تنها هنر مادر کافی بود که خاطره‌ای دلچسب از دلمه برگ مو برایمان باقی بگذارد. با ایران پلنر در این متن همراه باشید.

 

واژه دلمه از کلمه ترکی" دلمَق" به معنی پر شده و یا از "دلدورمق" به معنی پر کردن گرفته شده است. می‌گویند دلمه در اصل غذایی ترکی است. با این حال این غذا از قرن‌ها پیش به آشپزخانه مردم استان فارس و سایر استان‌ها و اقوام نیز وارد شده و تغییراتی در شکل و مزه آن پدید آمده است.

در دوره قاجار آشپز باشی ها که اقوامی ترک بودند برای نشان دادن مهارت و هنر خود از این غذا برای آرایش سفره استفاده می‌کردند.

تبریزی‌ها بر این باورند پخت دلمه برگ مو "یرپاق دولماسی" هنگام تحویل سال خوش یمن و مبارک است و عطر آن باید فضای خانه را پر کند. چرا که دلمه نمادی از صمیمیت و دور هم بودن است و همچنان که اجزای دلمه در کنار هم قرار گرفته‌اند، اعضای خانواده نیز در کنار هم جمع شده و لحظاتی گرم را تجربه می‌کنند. حتی در بسیاری از مهمانی‌های خانوادگی تبریز، دلمه پیش غذایی دوست داشتنی محسوب می‌شود. حقیقتاً نیز خوش طعم ترین دلمه‌های برگ مو را ترک‌ها می پزند.

یکی از رسوم اهالی جمهوری آذربایجان در شب چهارشنبه سوری نیز خوردن دلمه برگ مو است.

دلمه برگ مو یا دالماس با تفاوت‌هایی در خاورمیانه و مناطق اطراف آن چون بالکان، قفقاز، روسیه و آسیای مرکزی و یونان سرو می‌شود.

 

دلمه انواع مختلف دارد، مانند دلمه فلفل دلمه‌ای، گوجه‌فرنگی، بادمجان، کلم برگ و برگ مو و طریقه پخت تمامی آنها یکسان است. بهاران که می‌شود و درخت‌های انگور برگ‌های تازه و لطیف می‌دهند، به راحتی می‌توان آنها را چید و یا به صورت شور از مغازه داران تهیه کرد.

این پرچم‌های کوچک که یا پخته شده‌اند و یا تازه اند با ترکیبی از گوشت، نعنا، پیاز، برنج، لپه، نخود فرنگی، رازیانه و... دیگر گیاهان محلی پر می‌شوند و با سرکه، شکر و یا رب انار و... طعم دار می‌شوند. دلمه برگ مو ها که آماده شدند، آذری‌ها روی آن ماست می‌ریزند و سپس آن را میل می‌کنند و سایر اقوام نیز از چاشنی‌های لذیذ بومی استفاده می‌کنند.

سنت پخت دلمه برگ مو در میان اقوام ترک به صورت فرهنگی عمومی و پذیرفته شده شایع است و نسل به نسل و از مادر به دختر منتقل می‌شود. این سنت نه تنها در میان خانواده‌ها بلکه به صورت جشنواره در مدارس و در سطح شهر به اجرا در می‌آید و در نشریات به آن پرداخته می‌شود.

 

با این تفاسیر و درست زمانی که بازار ثبت آثار معنوی در جهان و جدال بر سر آن گرم است، جمهوری آذربایجان پرونده دلمه برگ مو را به عنوان پرونده هویت بخش فرهنگی در یونسکو به نام خود ثبت کرد و بر این باور تاکید داشت که دلمه خوراکی متعلق به تمام ملت‌های ترک است. ایران نیز با وجود اینکه از سال گذشته در جریان اقدام آذربایجان قرار داشت، نامش از این پرونده حذف شد و دستش از دلمه برگ مو کوتاه ماند.

اگر از دیدی وسیع‌تر نگاه کنیم ارمنستان، آذربایجان و... روزگاری جزو ایران زمین بوده‌اند و قطعاً فرهنگ مشترکی که بین این سرزمین‌ها وجود داشته، همچنان اصالت خود را حفظ کرده است. با این حساب می‌توان ادعا داشت که تمامی اقوام ترک در هر کجای این کره خاکی نسبت به این خوراکی لذیذ محق هستند و پس از آن ایرانیان و آذربایجانی‌هایی که آن را به گونه‌های مختلف آماده می‌کنند.

 

دلمه برگ مو در میان اقوام ترک زبان آنقدر جایگاه داشته است که در ضرب المثل ها راه یافته و اگر شانس داشته باشیم می‌توانیم این ضرب المثل را از زبان مادربزرگ‌ها و پدر بزرگ‌ها با لهجه شیرین آذری بشنویم: دادانمیسان دولمویا، بلکی بیر گون اولمویا: عادت کردی به مزه خوش مزه دلمه، اگر یک روزی نباشد چه می‌کنی؟ 

میراثی لذیذ از نوع دلمه برگ مو
میراثی لذیذ از نوع دلمه برگ مو
شهرهای مرتبط
رویدادهای مرتبط
جاذبه های مرتبط
مراکز اقامتی مرتبط
تجربه یا سوالات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
نمایش نظرات: