بزودی!

قبلا عضو ایران پلنر بوده ام!

به ما بپیوندید!

بازیابی کلمه عبور

بروز خطا

نام کاربری یا کلمه عبور اشتباه می باشد.

خوش آمدی!

از اینکه به خانواده بزرگ ایران پلنر پیوستید خوشحالیم!

عضویت شما با موفقیت صورت پذیرفت.

ایمیل فعال سازی به ارسال شد.

بروز مشکل

اطلاعات وارد شده را مجددا بررسی نمایید.

خوراکی‌های شب یلدا؛ سیب سردی، انار نامردی، بِه بده اگر مردی!

خوراکی‌های شب یلدا؛ سیب سردی، انار نامردی، بِه بده اگر مردی!

شب یلدا همین نزدیکی‌هاست. بلندترین شبِ سال که ماندگاری‌اش به آیین میترا و خورشید برمی‌گردد. این شب از کهن‌ترین روزگاران تا امروز، سال‌هاست جایش در میان آداب و رسوم ایرانی خوش است و مردمِ تمام ایران برای شب یلدا یا شب چله برنامه‌ها می‌چینند، خریدها می‌کنند، آیین‌ها برپا می‌کنند و در انتظار طولانی‌ترین دورهمیِ سال با عزیزانشان هستند. شب یلدا فارغ از همه آیین و مراسمش شب خوراکی‌های خوشمزه و متنوع هم هست، از هندوانه گرفته تا مَه‌ویه و کالک ترش. با ایران‌پلنر همراه باشید.

 

در میان تمام خوراکی‌های شب یلدا هندوانه جایگاهش خاص و محفوظ است؛ هم در باور به آن و هم در فواید بی‌شماری که برای آن می‌شماریم این میوه در همه‌جای ایران نقش مهمی در چله‌نشینی دارد.

با این حال بد نیست نگاهی به برخی از خوراکی‌های مناطق مختلف ایران بیاندازیم.

 

مردم کردستان در شب یلدا چه می‌خورند؟

غذای اصلی کردها در شب چله یا «شه و چله» پیش از هرچیز دلمه برگ مو و دلمه کلم یا دلمه فلفل سبز است. علاوه بر دلمه کردها رب‌انار، دوغ، ماست، کره و روغن محلی را نیز سر سفره می‌گذارند.

همچنین مردم کرد چندین ماه قبل انگور را از بالای سقف آویزان می‌کنند و در شب چله می‌خورند که به آن "آنو" می‌گویند. هندوانه، سیب، انار، انجیر، تخمه بو داده، کدو و گندم برشته است.

خوراکی محبوب و مشهور کردها اما "کالَک تورش" است؛ کالک ترش همان خربزه ترش است که مرکز تهیه آن پیش از هرکجا روستای سراب قامیش بوده. مردم کردستان از چندین ماه قبل این میوه را خریداری می‌کنند، آن‌را در خم ترش نگه می‌دارند و پس از سروِ غذا آن را می‌خورند. کالک ترش مزه ملسی دارد و برای دفع چربی، درمان بیمار گوارشی و آسم مفید است.

 

مردم گیلان در شب یلدا چه می‌خورند؟

مردم گیلان در شب یلدا ار هرچه بگذرند از هندوانه نمی‌گذرند، آن‌هم نه به شکلی معمولی که با آن فال نیز می‌گیرند و اعتقاد دارند هرکس در این شب هندوانه نخورد در تابستان احساس تشنگی خواهد کرد.

خربزه، نقل، برنج بو داده(بیشته برنج)، هسته بو داده خربزه و هندوانه، خوج و (گلابی محلی) برخی از خوردنی‌ها و تنقلات گیلانی‌ها در شب یلداست.

تنوع خوراکی‌ها در گیلان باعث شده تا مردم گالش معتقد باشند که در شب چله 40 نوع خوراکی باید خورد.

در دیلمان کدوپخته، نخود برشته، حلوا و شیرینی درست می‌کنند و در برخی منازق شرق گیلان هم تره را می‌چینند و با آن خورشت درست می‌کنند. کدو حلوایی نیز از جمله تنقلاتی است مردم گیلانی بر فراهم کردن آن تاکید دارند. نان،کویی کاکا یا پنکیک کدو، برنج دوشاب -که از مخلوط  برنج بوداده و شیره خرمالوی وحشی تهیه می‌شود- از دیگر تنقلات سفره یلداست. اگر در آخر پاییز برف ببارد، گیلانیان برف و دوشاب را مخلوز می‌کنند و نوعی فالوده و بستنی طبیعی درست می‌کنند.

اما از همه این غذاها و تنقلات پرتنوع گیلانی‌ها که بگذریم، آوکونوس از مهم‌ترین‌ها و خوشمزه‌ترین‌هاست. آب کونوس یا ازگیل آب‌انداخته مهمان خانه‌های گیلانی‌ها در شب یلداست، مهمانی که پیش از این شب ازگیل را در خمره می‌ریزند، خمره را پر از آب می‌کنند، کمی نمک چاشنی‌اش می‌کنند، در خم را می‌بندد و در گوشه از خانه می‌گذارند تا پخته و آبدار شود.

 

مردم شیراز در شب یلدا چه می خورند؟

شیرازی‌ها در شب یلدا دور هم جمع‌می‌شوند، میوه و آجیل مخصوص می‌خورند. آن‌ها معتقدند از آن‌جا که مردم دو نوع طبع دارند که یک دسته سردمزاج و دیگری گرم‌مزاج هستند. آن‌ها که مزاجشان سرد است باید گرمی بخورند  و آن‌ها که مزاجشان گرم است آب‌ِ هندوانه. در این شب باید آجیلی مخصوص خورد که مخلوطی از انجیر، قصبک، نخودچی کشمش، توت خشک، مویز، مغز گردو، قیصی، شکرپنیر، خرک، برنجک و برگه هلو است. رنگینگ، ارده شیره، ارده و خرما نیز از خوراکی‌های رایج شیرازی‌ها در شب یلداست. از میوه‌ها نیز انار، مرکبات و به ویژه هندوانه باید در سفره باشد.

همچنین مردم شیراز در شب یلدا به عنوان غذا کلم‌پلو می‌پزند.

 

مردم لرستان در شب یلدا چه می خورند؟

لرستانی‌ها در شب یلدا "گندم‌شیره" می‌خورند. این تنقلات خوشمزه از گندمی تهیه می‌شود که در شیره خیسانده شد و به آن زردچوبه و نمک می‌زنند، آن را روی ساج برشته می‌کنند و سپس به همراه خلال بادام، گردو، کشمش، سیاه‌دانه و کنجد می‌خورند.

یکی از آیین‌های قدیمی در لرستان قربانی‌کردن گوسفند و تقسیم آن به 40 قطعه بود تا ذخیره زمستان آماده شود؛ این آیین بیش از همه در محیط‌های عشایری و روستایی رواج داشته است.

 

مردم آذربایجان و اردبیل در شب یلدا چه می‌خورند؟

مرم ترک‌زبان در برخی نقاط انار را میوه‌ای بهشتی ‌می‌دانند و سیب را نمادی از سلامتی؛ دو میوه‌ای که آن‌را برای تحفه شب یلدا یا چیلله پایی نوعروس به منزل او می‌فرستند.

پشمک، گردو، بادام، فندق، میلاخ –درست‌شده از انگور، کشمش، حلوای گردویی و شیرینی مخصوص از جمله خوراکی‌های شب چله در ارومیه است. مردم ارومیه به خوردن حلوا در این شب اهمیت زیادی می‌دهند و بازار خرید و فروش حلوا بسیار داغ و طرفداران زیادی دارد.

در تکاب نیز در شب یلدا کاچی یا آش کشک می‌پزند و البته  حواسشان هست که غذای پرندگان را نیز که شامل گندمه برشته هست بدهند.لا سرمای زمستان را حس نمی کنند.

در آذربایجان قدیم، خربزه در تور می گذاشتند و آن را از سقف آشپرخانه آویزان می کردند تا در هوای آزاد خراب نشود و شب چله آن را بخورند. اغلب مردم آذربایجان در این شب برنج، مرغ و آش شیر پخته و بعد از شام نیز از تنقلات موجود در منزل شامل قاورقا (گندم برشته با شاهدانه)، آجیل، لبو، هویج و خشکبارهایی چون بادام و سنجد می‌خورند.

در اردبیل رسم است که مردم گندم برشته (قورقا) و هندوانه و سبزه و مغز گردو و نخودچی و کشمش می‌خورند.

 

مردم خراسان در شب یلدا چه می‌خورند؟

خراسانی‌ها بر این باورند که خوردن هندوانه در شب یلدا هم باعث گرمی مغز می‌شود و هم سوزندگی جگر و به دلیل مواد موجود در آن طبع انسان با خوردن آن به اعتدال خواهد رسید.

در خراسان مراسمی نیز به نام کف‌زنی وجود دارد که برای تهیه خوراکی‌ای به‌نام "کف" ریشه گیاهی به نام "بیخ" را در آب خیس می‌کنند، می‌جوشانند و در طرف بزرگی که طغار نام دارد می‌ریزند و آن‌گاه با دسته‌ای از چوب‌‎های نازک درخت گز شیره ریشه درخت بیخ را آنقدر به هم می‌زنند که به شکل کف درآید. کف را همراه با شیره شکر، مغز گردو و مواد گرم دیگر می‌خورند.

 

مردم قزوین در شب یلدا چه می‌خورند؟

"شب‌چره" نام آشنایی در قزوین است. به باور قدیمی‌ها آوردن میوه‌های خشک و تری که رنگ سرخ دارند شگون دارد و به زمستان برکت می‌دهد که به آن می‌گویند شب‌چره.

کوچکتر‌ها وقتی شب‌چره دیر به میان مجلس می‌آید می‌خوانند: "هر که نیارد شب چره/ انبارشُ موش بچره”".
دراین شب اغلب مردم قزوین سبزی پلو با ماهی دودی می‌خورند و به عنوان تنقلات نیز به جز هندوانه، انار، کشمش، گردو، تخمه، آجیل مشگل‌گشا، انجیر خشک و میوه‌های فصل را میل می‌کنند.

 

مردم بوشهر در شب یلدا چه می خورند؟

بوشهری‌ها نیز طیف گسترده‌ای از خوراکی برای شب یلدا دارد و غذاهایشان ویژه است. در سفره‌های این مردم رنگینک، حلوای یوشهری، قلیه ماهی، میگو، قیمه بوشهری، شکر پلو و شوید پلو پیدا می‌شود. آن‌ها آنقدر شب یلدا را مهم می‌پندارند که از پیش برنامه‌هایی زیادی برای آن ترتیب می‌بینند.

پشمک محلی نیز در میان برخی افراد در بوشهر طرفدار دارد.

 

مردم همدان در شب یلدا چه می‌خورند؟

همدانی‌ها رسم دارند در این شب برای عروس آجیل شور و مرغ و ماهی و شیرینی بفرستند. در همدان شام مخصوصی برای شب یلدا وجود دارند و هرچند هندوانه و خربزه در این مراسم وجود دارد اما حضور خربزه چندان هم واجب نیست.

انار و بِه در این شب در همدان اهمین زیادی دارد. همدانی‌ها ضرب‌المثلی دارند که می‌گوید: سیب سردی، انار نامردی، بِه به دستم بده اگر مردی!"

آن‌ها انار را دان می‌کنند، در ظرف می‌گذارند و آن را روی کرسی یا وسط اتاق قرار می‌دهند و چله می‌نشینند.

شهرهای مرتبط
رویدادهای مرتبط
جاذبه های مرتبط
مراکز اقامتی مرتبط
تجربه یا سوالات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
نمایش نظرات: