بزودی!

قبلا عضو ایران پلنر بوده ام!

به ما بپیوندید!

بازیابی کلمه عبور

بروز خطا

نام کاربری یا کلمه عبور اشتباه می باشد.

خوش آمدی!

از اینکه به خانواده بزرگ ایران پلنر پیوستید خوشحالیم!

عضویت شما با موفقیت صورت پذیرفت.

ایمیل فعال سازی به ارسال شد.

بروز مشکل

اطلاعات وارد شده را مجددا بررسی نمایید.

بازی های ایرانی (3):دلاوری با چوب!

بازی های ایرانی (3):دلاوری با چوب!

مطالب مرتبط

گذشتگان ما به همه چیز فکر می‌کردند و همه جوانب یک کار را می‌سنجیدند؛ حتی در بازی کودکان. به صورتی که کودکان هم بازی می‌کردند و هم ورزش می‌کردند و هم برای زندگی آینده آماده می‌شدند. در واقع با یک تیر، چند نشان را می‌زدند. یکی از این بازی‌ها که چند جانبه است، چوب بازی، ترکه بازی یا رقص چوب است. با ایران پلنر همراه باشید تا با این بازی هیجان انگیز آشنا شوید.

صحنه‌ای از میدان چوب بازی

حجم زیادی از زن و مرد دایره وار در فضای بازی به تماشا می‌ایستند و نوای سرنا، کرنا و دهل همه جا را پر می‌کند. دو مرد جوان با حرکات مخصوص و موزون پا یعنی یک پا بر زمین و پای دیگر تا زانو خم شده به جلو می جهند و وارد میدان شده و سه یا چهار بار دور میدان می‌چرخند. آنگاه کسی که چوب دفاع را در دست دارد، پایین آن را در دست می‌گیرد و بالای آن را به شانه خود تکیه می‌دهد و شخصی که ترکه در دست دارد، آن را بالای سر و یا در مقابل می‌چرخاند.

بازیکنی که ترکه در دست دارد با تبعیت از ضرب آهنگ ساز و دهل، سعی می‌کند حریف را غافلگیر کند و ضربه‌ای به پای آن وارد کند. حریف با چوب قطور از خود دفاع می‌کند و ضربات را دفع می‌کند.

زمانی که احتمال ضربه زدن می‌رسد، موسیقی اوج می‌گیرد و هیجانی خاص را به بازیکنان و تماشاچیان منتقل می‌کند. دو حریف سخت یکدیگر را زیر نظر دارند. مهاجم ترکه را پشت سر خود نگه می‌دارد تا در فرصت مناسب حمله کند. حمله‌ها سخت است و اگر دفاع به موقع انجام نشود، پا سیاه و کبود می‌شود.

در ابتدا و حین بازی، دو حریف با تولید صداهای مختلف چون هوو یا بیوو یکدیگر را هشدار داده و معناهایی را رد و بدل می‌کنند.

اگر دفاع به خوبی انجام شود، ضربه به چوب حریف می‌خورد و جای بازیکنان عوض می‌شود و بازی ادامه پیدا می‌کند و اگر این دو بازیکن خسته شوند، دو نفر دیگر جایشان می‌گیرند.

اصول چوب بازی

این بازی اصول خاصی دارد، یکی از نکات آن این است که ضربه باید از زانو به پایین اصابت کند. معمولاً برای کم کردن اثر ضربه پاپیچی به ساق و مچ پا می‌بندند و پاپوشی خاص دارند که بتوانند به راحتی جست و خیز کنند. چوب‌ها هم نوع مشخصی دارند. چوب حمله، چوبی باریک به طول ۱-۱/۵ متر است و چوب دفاع یا سپر، چوبی کلفت به اندازه ۲ متر. به چوب حمله، ترکه می‌گویند و چوب دفاع دَرَک و دیاق نام دارد. به وسیله ترکه نرم باید به پاهای حریف حمله کرد و دیگری که چوب را در اختیار دارد باید به وسیله آن از پاهای خود دفاع کند. ترکه ها عموماً از چوب‌های تر درخت انار، آلو زرد، بادام، به و یا گز است و چوب قطور از چوب درخت بلوط. این بازی بیشتر میان اهالی فارس، بختیاری‌ها، قشقایی‌ها، فراهانی‌ها، خراسانی‌ها... توسط مردان به اجرا در می‌آید و هر کدام لباس، کلاه و آئین‌های مخصوص خود را دارند.

چرا چوب بازی؟

هدف اصلی این بازی آمادگی جوانان و نوجوانان برای جنگاوری، دفاع از مرز و بوم و مقابله با دشمنان ناخواسته بوده است. دلاوری، جنگاوری و مهارت در رزم همیشه مایه افتخار مردان بوده، از این رو همیشه از این بازی استقبال می‌کردند. هدف بعدی این بازی تخلیه انرژی و تحرک و حرکات ورزشی هیجان انگیز بوده که بدن را ورزیده می کرده است. از این رو از همان کودکی با چوب‌های ساده در فضایی شاد و مفرح بازی می‌کردند تا در بزرگسالی چوب‌ها را به شمشیر تبدیل کنند.

 

اگر چه این بازی حماسی امروزه مانند گذشته انجام نمی‌شود و شاید فقط در برخی جشن‌ها و عروسی‌های اقوام مختلف به صورت خصوصی و یا همایش‌ها و نمایشگاه‌های گردشگری به صورت نمادین به اجرا در بیاید؛ با این حال در آذر ماه امسال سومین دوره مسابقات چوب بازی قهرمانی کشور در مسجدسلیمان استان خوزستان به اجرا در آمد و چوب بازان حرفه‌ای از استان‌های مختلف در آن شرکت کردند.

با زنده کردن این بازی آئینی_حماسی در میان کودکان و بزرگسالان فرهنگ دلاوری را گسترش دهیم.

شهرهای مرتبط
رویدادهای مرتبط
جاذبه های مرتبط
مراکز اقامتی مرتبط
تجربه یا سوالات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
نمایش نظرات: