بزودی!

قبلا عضو ایران پلنر بوده ام!

به ما بپیوندید!

بازیابی کلمه عبور

بروز خطا

نام کاربری یا کلمه عبور اشتباه می باشد.

خوش آمدی!

از اینکه به خانواده بزرگ ایران پلنر پیوستید خوشحالیم!

عضویت شما با موفقیت صورت پذیرفت.

ایمیل فعال سازی به ارسال شد.

بروز مشکل

اطلاعات وارد شده را مجددا بررسی نمایید.

وقتی شاردن از نوروز می گوید ...

وقتی شاردن از نوروز می گوید ...

"ژان شاردن" سیاح و هنرمند فرانسوی، در دوره صفویه به ایران سفر کرد و دست به ثبت و ضبط خاطرات خود زد. ما حصل آن سفر کتابی در جلدهای متعدد بود که به "سیاحتنامه شاردن" معروف شد. نوروز، نحوه محاسبه و اعلام سال نو، هدیه دادن و دید و بازدید و سایر اطلاعات در باب آن در روزگار صفویه به زیبایی در کتابش نگاشته شده است. با ایران پلنر همراه باشید تا با قسمتی از اتفاقات و مراسم نوروزی در سیاحتنامه شاردن در دوره صفویه آشنا شوید.

 

منجمان اسطرلاب به دست منتظر تحویل سال جدید اند

" فرا رسیدن نوروز در پایتخت و شهرهای بزرگی که توپ وجود دارد با شلیک سه تیر توپ اعلام می‌گردد. منجمان یکی دو ساعت پیش از حلول سال جدید در حالی که لباس نو بر تن آراسته‌اند، در کاخ سلطنتی و در شهرها در سرای حکام گرد می آیند، به پشت بام یا مهتابی می‌روند، اصطرلاب خود را به دست می‌گیرند، در آن می‌نگرند، و همین که آفتاب به برج حمل در آمد با دست علامت می‌دهند که توپچیان تیر اندازی کنند و طبالان و نقاره چیان به نواختن طبل و سرنا و نقاره و نی بپردازند و بدین گونه همه افراد به شادی و طرب می‌پردازند ."(۴۵۱)

 

اعلام حلول سال نو با شلیک توپ

" روز بیست و یکم مارس چهل و هفت دقیقه پس از سر زدن خورشید مطابق اول ماه ذی حجه آخرین ماه سال هجری قمری توپخانه پادگان قلعه سه تیر توپ شلیک کرد و بدین نشان حلول سال نو اعلام شد. بنا به معمول هر لحظه شب یا روز همین که آفتاب به برج حمل در آید سال تجدید و عید نوروز اعلام می‌گردد." (۴۴۹)

 

نوروز سلطانی یعنی سال نو پادشاهی

" اما نوروز یگانه عید ملی و غیر مذهبی ایرانیان در نظر آنان سخت گرامی و ارجمند است و مراسم آن را به طرزی باشکوه بر پا می‌دارند. آئین عید نوروز سه روز و در دربار پادشاهان هشت روز ادامه دارد. این عید به محض در آمدن آفتاب به برج حمل آغاز می‌گردد. نام این عید نوروز سلطانی است. یعنی سال نو پادشاهی." (۴۴۹)

 

تقسیم بندی روزهای عید نوروز

" در نخستین روز شاهنشاه بار عام می داده، روز دوم دانشوران و دانایان خاصه اختر گران را می پذیرفته، روز سوم به پذیرایی سران موبدان و مغان اختصاص داشته، روز چهارم به قضات و داوران اجازه حضور می داده، روز پنجم مخصوص پذیرایی بزرگان و اعیان بوده، روز ششم خویشاوندان و بستگان و پیوستگان خود را می پذیرفته و دو روز آخر به دیدار و پذیرایی زنان و کودکان شاه اختصاص داشته است. این جشن با تمام مراسم شکوهمند خود تا هجوم و حمله تازیان ادامه داشته است." (۴۵۰)

 

هدایای شاهوار مناسب شاهنشاه

" پس از حلول سال نو بزرگان و اعیان در حالی که تاج کوچکی بر سر نهاده‌اند برای گفتن مبارکباد و تهنیت به حضور شاهنشاه شرفیاب می‌شوند و هر یک تحفه‌ای لایق و شاهوار که می‌تواند جواهر، پارچه‌های گرانبها، عطرهای خوشبو یا چیزهای کمیاب باشد تقدیم می‌کند. بیشتر آنان طلا به حضور می‌آورند و نثار می‌کنند و چنین می‌گویند که در سراسر گیتی چیزی که در خور نگهداری در خزانه پادشاه باشد، وجود ندارد، و معمولاً هر کدام مقدار پانصد تا چهار هزار کا تقدیم می‌کند ."(۴۵۲)

 

نوروز در اصفهان، پایتخت صفوی

" در اصفهان- پایتخت- در روزهایی که جشن نوروز ادامه دارد برابر کاخ شاهنشاه مراسم چراغانی و آتشبازی و ترانه خوانی و پایکوبی و دست افشانی و نمایش‌های کمدی برگزار می‌شود و مردم در مدت هشت روز ایام عید روزگار به خوشی و خرمی می‌گذرانند." (۴۵۱)

 

نوروز، عید جامه نو

" مردم با ذوق به مناسبت‌های متفاوت اسامی دیگر روی روز اول سال نهاده‌اند از جمله آنهاست "عید جامه نو" زیرا طبق سنتی که از قدیم به جا مانده همه مردمان از دارا و بی چیز روزهای عید باید لباس نو و تمیز بر تن داشته باشند، حتی افراد دولتمند هر روز جامه نو دیگر می‌پوشند ."(۴۵۱)

 

نوروز عید عوام و خواص

" در روزهای عید نوروز شکوه و عظمت و جلال دربار بیش از روزهای دیگر نمایان می‌گردد؛ زیرا در آن روزها گرانبهاترین نشانهای خویش را زیب پیکر می‌کنند. همچنین عامه مردم در تمام مدتی که جشن جریان دارد برای تفریح خاطر به گردش باغ و بستان های بیرون شهر یا تفرج در صحرا می‌روند. در روزهای عید بزرگان به زیر دستان و سالخوردگان به خردسالان عیدی می‌دهند." (۴۵۲)

 

تخم مرغ، هدیه‌ای اعیانی

" ایرانیان بر این باورند که تخم مرغ مایه پیدایی و تکوین حیات و موجودات می‌باشد، از این رو تخم مرغ‌های زیادی به نقش‌ها و رنگ‌های شاد و زیبا رنگ می‌کنند و به هم هدیه می‌دهند. برخی از این تخم مرغ‌ها چنان منقش شده‌اند که هر کدام سه دو کا بها یافته‌اند. پادشاهان هر سال پانصد تخم مرغ را که هر کدام با آب طلا زرنگار شده و بر روی هر یک چهار صورت به شیوه مینیاتور نقش شده در سینی‌های طلا می نهند و برای زنان خود می‌فرستند ."(۴۵۲)

 

این باورها و مراسم صرفاً در جلد یک سیاحتنامه شاردن آمده است. برای اطلاع از مراسمات دیگر می‌توانید به سایر جلدهای سیاحتنامه شاردن مراجعه کنید و از رسوم نوروزی در دوران صفویه مطلع شوید.

 

شاردن، ژان، سفرنامه شاردن، ترجمه اقبال یغمایی، نشر توس، جلد ۱

 

شهرهای مرتبط
رویدادهای مرتبط
جاذبه های مرتبط
مراکز اقامتی مرتبط
تجربه یا سوالات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
نمایش نظرات: