بزودی!

قبلا عضو ایران پلنر بوده ام!

به ما بپیوندید!

بازیابی کلمه عبور

بروز خطا

نام کاربری یا کلمه عبور اشتباه می باشد.

خوش آمدی!

از اینکه به خانواده بزرگ ایران پلنر پیوستید خوشحالیم!

عضویت شما با موفقیت صورت پذیرفت.

ایمیل فعال سازی به ارسال شد.

بروز مشکل

اطلاعات وارد شده را مجددا بررسی نمایید.

از چالدران چه چیزی باقی ماند؟

از چالدران چه چیزی باقی ماند؟

گاهی کتابی تاریخی به دست می‌گیریم، داستان وار آن را می‌خوانیم و کنار می‌گذاریم. اما گاهی ذهنمان درگیر مکان، زمان، اتفاقات و انسان‌های مطرح شده در کتاب می‌شود و مدت‌ها به آن فکر می‌کنیم. چالدران یکی از آن مکان‌هایی است که در کتاب‌های تاریخی از آن یاد شده و جنگی نابرابر بین قوای صفوی و عثمانی در آن شکل می‌گیرد که به شکست ایران می‌انجامد. در این متن می‌خواهیم به معرفی دشت چالدران و بازمانده‌های آن جنگ بپردازیم. با ایران پلنر همراه باشید.

 

ماجرای جنگ چالدان

عثمانی‌ها در غرب مرزهای ایران جا گرفته بودند و از همان جهت ایران را تهدید می‌کردند. پس از آنکه سلطان سلیم اول عثمانی روی کار آمد، رابطه ایران و عثمانی تیره‌تر شد. پس در سال ۹۲۰ هجری قمری به نواحی غربی ایران لشکرکشی کرد و در منطقه چالدران از نواحی ماکو جنگ سختی بین شاه اسماعیل صفوی و سلطان سلیم عثمانی در گرفت. قسمت زیادی از نیروهای ایرانی در آسیای مرکزی مشغول جنگ با ازبکان بودند و بنابراین نیروهای عثمانی دو برابر نیرو‌های ایرانی بود و علاوه بر آن توپخانه مجهزی که در دسترس نیروهای عثمانی بود و سلاح گرم، جنگ را به نفع ترک‌ها تمام کرد. بسیاری از سربازان و سرداران ایرانی کشته شدند و حرم شاه به اسارات نیروهای دشمن در آمد. شاه اسماعیل صفوی مجبور به عقب نشینی شد و سلطان سلیم تبریز را اشغال کرد. اما طولی نکشید که بر اثر مقاومت ملی تبریز و آذربایجان از نیروهای عثمانی تخلیه و آزاد شد.

 

محل جنگ چالدران

دشت چالدران (منطقه ماکو) در منتهی الیه شمال غربی استان آذربایجان غربی قرار گرفته است که از طرف غرب و شما با کشورهای ترکیه، آذربایجان و ارمنستان و از طرف جنوب با خوی و از طرف غرب با جاده ترانزیتی تهران- بازرگان ختم می‌شود. دشت چالدران با وسعت بیش از ۴۰ کیلومتر مربع توسط مرتفعات ۲۴۰۰ متری و ۲۷۵۰ متری و دیگر ناهمواری‌های منطقه احاطه شده است.

مکان جنگ درست در ۱۰ کیلومتری شهرستان چالدران در آذربایجان غربی است. با نگاهی دیگر چالدران فراتر از یک دشت بوده و ابعاد معنوی آن بسیار گسترده‌تر است. با این حال اگر در اطراف جاده کمی میان سبزه‌ها قدم بزنیم، به راحتی می‌توانیم صحنه جنگ را برای خود بازسازی کنیم.

 

باز مانده‌های چالدران:

همیشه پس از جنگ و ستیز بقایای انسانی و آثار جنگ باقی می‌ماند. بازمانده‌های چالدران نیز از این امر مستثنی نیستند. در اینجا به تعدادی از آنها اشاره می‌کنیم.

 

مقبره شیخ صدرالدین و یا بنای یادمان شهدای راه دفاع میهن:

در حومه شهر چالدران آرامگاه سید صدر الدین جا گرفته است که یادگاری از رشادت‌ها و جانبازی‌های جنگ چالدران است. سید صدر الدین وزیر شاه اسماعیل صفوی بود که در جنگ کشته شد و همان جا به خاک سپرده شد. این مقبره از آن زمان مورد تکریم اهالی قرار گرفت و در حال حاضر این آرامگاه که مربوط به دوران صفویه است، یکی از جاذبه‌های گردشگری منطقه چالدران به حساب می‌آید. این بنای شش ضلعی علاوه بر ارزش‌های تاریخی معماری اصیل و متفاوتی دارد که با آجر قرمز و سنگ‌های سفید به کار رفته در آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است. شریف الدین علی صدر قاضی عسگر شیرازی ملقب به سیدصدرالدین با همراهی ۲۷ هزار نفر از سربازانش در این محل به شهادت رسید. این بنا در سال ۱۳۷۹ به عنوان یکی از آثار ملی به ثبت رسید. در ورودی محوطه نیز، مجسمه برنزی شاه اسماعیل قرار گرفته که به دور دست‌ها می‌نگرد.

 

شهید گاه:

پس از پایان جنگ، شاه اسماعیل پیکر کشته شدگان را از دشت چالدران جمع آوری کرد و در طی مراسمی باشکوه در محوطه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی در اردبیل به خاک سپرد. از آن روزگار این آرامگاه به شهیدگاه شهرت یافت. سنگ قبرهای محوطه شهیدگاه از نظر نقوش تزئینی به گیاهی، حیوانی، انسانی، هندسی، نمادین و خط نگاره‏ها تقسیم بندی می‌شوند. متأسفانه تعدادی از این سنگ قبرهای بی نظیر توسط دولت روسیه در هنگام اشغال این منطقه به غارت رفت. این محوطه مدت‌ها بعد توسط سازمان میراث فرهنگی ایران بازسازی و سپس به عنوان "موزه سنگ قبر جان باختگان جنگ چالدران" برای بازدید عموم آماده گردید.

 

سپر و بازو بند شاه اسماعیل:

این میراث از آثار به جای مانده از نبرد چالدران است و در موزه کاخ گلستان نگهداری می‌شود. اخیراً به علت بزرگداشت شهدای چالدران به موزهای دیگر منتقل و در آنجا نیز به نمایش در آمد.

شهرهای مرتبط
رویدادهای مرتبط
جاذبه های مرتبط
مراکز اقامتی مرتبط
تجربه یا سوالات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.
نمایش نظرات: